بطالت امر موقت

تقدیم به خاطره‌ی کودکانِ لبنانی

«جنگ شرایطی است که در آن بیهودگی امور و نیکی‌های موقتی اهمیتی جدی پیدا می‌کند و بر همین منوال جنگ آن لحظه‌ای است که ایده‌ی جزئیات به حق خود دست می‌یابد و تبدیل به امر مسلم و واقعی می‌شود»
هگل، فلسفه‌ی حق

هگل می‌گوید جنگ بالاترین معنای اخلاق و سایر امور موقتی را در چشم‌اندازی وسیع‌تر به ما نشان می‌دهد. هگل جوان در سخنرانی‌های «حق طبیعی و علم سیاست» مدعی می‌شود که جنگ «هیچ‌بودگی جزییات را نشان می‌دهد» جنگ به یاد ما می‌آورد که اموری مانند اخلاق و فردیت می‌بایست در زمینه‌ی وسیع‌تری فهم شوند.
سیسرو جنگ را «جدال با زور» تعریف می‌کند. گرویوس می‌گوید: «جنگ وضعیتی است که در آن طرفین در حداکثر نگرانی به سر می‌برند» تامس هابز بیان می‌کند که جنگ یک نگرش است: «جنگ نشان می‌دهد که روابط موجود بین دوَل دیگر قابلیت اعمال ندارند.» دیدرو می‌گوید: «جنگ بیماری خشونت‌بار و تشنج‌آور ملت است.» برای کلاوزویتز «جنگ ادامه‌ی سیاست است، منتهی با ابزاری دیگر»
---
جنگ عرصه‌ا‌‌ی واقعی است و مانند سایر واقعیات پارادوکسیکال. جنگ نشان‌دهنده‌ی غیر انسانی بودن حیات انسان است. وقتی جنگی در می‌گیرد- مثلاً همین لبنانِ خودمان- یاد آن روز می‌افتم که خدا گفت: «إِنِّی جَاعِلٌ فِی الأَرْضِ خَلِیفَةً» و ملائکه گفتند: «أَتَجْعَلُ فِیهَا مَن یفْسِدُ فِیهَا وَیسْفِک الدِّمَاء وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِک وَنُقَدِّسُ لَک»
و باز یادم می‌افتد که من هم نمی‌دانم آن‌چه را که ملائک نمی‌دانستند. ولی می‌دانم گلوله یعنی چه، درد یعنی چه، خون یعنی چه. لازم نیست ویتگنشتاین باشم تا به این‌ها فکر کنم. کفایت می‌کند که انسان باشم و نفهمم چرا جنگ می‌شود. چرا عده‌ای دست و پا می‌زنند تا هر چه بیشتر زنده بمانند و هرچه بیشتر آدم بکشند.
---
جنگ‌ها امروزه بی‌حاصل‌اند، بی‌حاصل‌تر از همیشه. اگر روزگاری جنگ‌ها برنده‌ای داشتند و بازنده‌ای، امروزه جنگ‌ها طوری طراحی می‌شوند که تنها بازنده داشته باشند، که فقر و فلاکت را به قیمت هیچ گسترش دهند.
چه کسی برنده‌ی این جنگ‌هاست؟ تولید کنندگان اسلحه؟ نه! آن‌ها هم بازنده‌ی این میدانند. وقتی اقتصاد جهانی درگیر جنگ می‌شود وضع تولیدکنندگان سلاح هم خراب می‌شود، آن‌ها می‌خواهند سوار هواپیما شوند و در شهرهایشان امنیت داشته باشند، چیزی که در شرایط جنگی - که امروزه به ناچار ابعادی جهانی یافته است- به ندرت یافت می‌شود.
---
اولین جنگ کی بود؟ کی با کی؟ برسر چه؟ نتیجه‌اش چه شد؟ در مورد آخرین جنگ چی؟ نتیجه‌ی آن چه بود؟ روسیاهی دو طرف از جنگ افروزی. همین و بس.
ناکارامدی زبانی و اقتصادی حاکمان دلیل اصلی جنگ‌های امروزه است. قبل‌ترها جنگجو بودن فضیلت بود. حتی برای کسی چون سقراط. امروز چی؟
نظرات ارسال شده

هیچ نظری تا به حال ارسال نشده است.