استاد منیر بشیر
«همین‌که عود را در دست می‌گیرم، گفتگوی من با زنگی و جنبه‌های زیبای آن آغاز می‌شود».
منیر بشیر (متولد ١٩٣٠ موصل، عراق) از چهره‌های شاخص موسیقی کلاسیک عرب است که در ایران نیز ناشناس نیست. وی نواختن عود را از خردسالی آغاز کرد و پس از گذراندن دوره آموزشی «انستیتو موسیقی» بغداد به بوداپست رفت و در دانشگاه موسیقی این شهر به تحصیل علوم موسیقی پرداخت.
منیر بشیر امروزه به عنوان سرآمد بداهه‌نوازان عود محسوب می‌شود. اضافه کردن یک سیم باس به ساز عود نیز از نوآوری‌های اوست.
برای این‌شماره «هزارتو» قطعه‌ای در مقام بیات از کنسرت منیر بشیر در پاریس در نظر گرفته شده است.
در دو نسخه سبک و سنگین. بشنوید
متن‌هایی برای هیچ
ساموئل بکت / ترجمه‌ی علی‌رضا طاهری عراقی / نشر نِی
قیافه‌ی «ساموئل بکت» با آن پوستِ زمخت و چین و چروکِ مخدوش و موهای سفیدِ به‌هم‌ریخته و ابروهای پاچه بزیِ درهم و خط‌های عرضی بی‌حساب و کتابِ روی پیشانی‌اش، بیشتر به این ناظم‌های بی‌چاک و دهانِ‌ مدرسه‌های دولتی می‌ماند، تا «ساموئل بکت». اما او عالی‌جناب «ساموئل بکت» است. هیچ وقتِ خدا هم ناظم هیچ مدرسه‌ی دولتی یا غیر دولتی‌ای نبوده.
به‌نظر نمی‌رسد سیزده نوشته‌ی سه-چهار صفحه‌ایِ «متن‌هایی برای هیچ» ربط خاصی باهم داشته باشند. اما مطمئنم اصلاً به آن آدمی که پرتره‌اش روی جلد کتاب هم هست، نمی‌آید همچین چیزهایی نوشته باشد.
پر است از عبارت‌های بسیار کوتاه که با «،» از هم جدا شده‌اند. مقدمه و مؤخره‌ای هم در کار نیست. این‌که این‌بابا این‌ها را کِی نوشته؟ کجا نوشته؟ برای چی نوشته؟ پست‌های بی‌قاعده و گاه‌به‌گاه این وبلاگ‌های روشنفکرمآب را دیده‌اید؟ عین همان‌ها.
طرح زیبای روی جلد را که رد کنید، سرجمع 84 صفحه است که تا به متن شماره‌ی یک برسید، پنج صفحه‌اش گذشته. از این سیاه‌قلم‌های باکلاس خارجی هم چندتایی وسطش دارد. خودتان حسابش را بکنید.
کاری نداریم که ترجمه‌ی متواضع و سرراستی هم ندارد و بعضی معادل‌های انتخاب شده، وسطِ متن تکه‌تکه‌ی «بکت» توی ذوق می‌زند. مثل «راه‌کوره‌های نامشخص میش‌رو»، که یحتمل همان «کوره‌راه‌های پرتِ مال‌رو» باشد. اما تویِ کتاب، اولی را نوشته. عرض کردیم که مدیونِ کسی نباشیم.
داستان‌های کوتاهِ امریکای لاتین (دو جلد)
گردآوری: روبرتو گونسالس اچه‌وریا / ترجمه‌ی عبداللـه کوثری / نشر نِی
همچین خیال برتان ندارد. از آن کتاب‌های قطور قطع وزیریِ خوش رنگ و لعابی که بگذارید توی کتابخانه و پزش را بدهید خبری نیست. جلد اولش بیست‌وشش داستان دارد، جلد دومش سیزده‌تا. در هردو جلد هم چندتایی از داستان‌ها مربوط به ادبیات دوره‌ی استعمار امریکای لاتین است، چندتایی مربوط به «دوره‌ی جدید»، که طبق افاضاتِ مترجم، یعنی «دورانی که ادبیات بدل به فعالیتی آگاهانه در کشورهای امریکای لاتین شده است»، بقیه هم دوره‌ی معاصر.
اصولاً فکر می‌کنم ادبیاتِ امریکای لاتین را باید بگذاری باد بخورد، تا بیاید و برسد به حوالی «بورخس». با این حساب، تکلیفِ دوره‌ی استعمار و «دوره‌ی جدید» روشن است. یعنی شش داستانِ جلد اول و چهار یا پنج داستانِ جلدِ دوم کشک...
حالا اگر زد و حوصله‌ای بود و یکی دوتایشان را خواندید، باورتان می‌شود که خلاف عرض نمی‌کنیم. اما از دوره‌ی معاصر می‌شود نمونه‌های خوبی پیدا کرد.
هرجور حساب کنید، جلد دوم کتاب خیلی از اولی فقیرتر است. چه به‌لحاظ تعداد داستان‌ها، چه آبرومندی نویسنده‌ها چه هزارتا چیز دیگر. آن‌قدر که شاید بشود رگه‌هایی از سودجویی ناشر را هم درش پیدا کرد. فکرش را بکنید؛ پشتِ جلدِ کتاب نوشته باشد: «در این قسمت با برخی از بهترین نویسندگان امریکای لاتین آشنا می‌شویم...»، پشت‌بندش هم اسم و صفت و نشانی چندتا از همین «بهترین‌ها» را داده باشد، آن‌وقت بازش ‌کنید و همین‌جور اللـه‌بختکی ورق بزنید، ببینید وسطِ کتاب به‌جای آن چندخط توضیحی که پیش از هر داستان درباره‌ی نویسنده‌ می‌آید، درباره‌ی یکی‌شان نوشته: هرچه گشتیم، هیچ‌کجا چیزی درباره‌ی این‌ نویسنده پیدا نکردیم (نقل به مضمون). حس خوبی به آدم نمی‌دهد. حالا آن 1800 تومان پولی که بالایش داده‌اید به کنار.