مجله‌ی هزارتو: فاصله نیما دارابی

لا مکان
چشم تان روشن که می خواهم نیمه‌شبی تعریف هندسی مبهمی از یک جهان بدون فاصله ارائه دهم که بسیاری از ناسازگاری‌های زندگی روزمره را برطرف کند و برخی از پرسش‌های اساسی وجودی انسان را بدون توسل به جادو و جنبل پاسخ بگوید.

1.
می‌گویند در عهد سلیمان نبی هر کس که می‌خواسته هنگام وبگردی ردّش را حتا در حد نیم‌کره (شرقی، غربی، شمالی، جنوبی) نگیرند، بلیطی تهیه می‌کرده و می رفته به ساحلِ غنا در قاره‌ی سیاه. و از آنجا هم با لنج طرف را می‌برده‌اند وسط اقیانوس پشت یک رایانه‌ی قابل حملِ سوار شده بر یک کلک چوبی که یک دل سیر ناشناسانه با دنیای مجازی تعامل برقرار کند. امروزه فن‌آوری پیشرفته دیگر نیاز به چنین سفرهای پر مخاطره‌ای را از بین برده و توانسته به راحتی شرایط آن «نقطه» را برای هر کسی که بخواهد «شبیه‌سازی» کند. در واقع علم فاصله‌ها را از میان برده و همه‌ی آدم‌های فضول را مجازن نگاشته روی کول هم در یک نقطه از آب‌های آزاد دنیا به عرض و طول جغرافیایی توأمان صفر درجه.

2.
نقطه ای هست در فضایی، نه در دنیای ما که در جایی، با فاصله‌ی یکسان از هر نقطه از جهانِ ما. در این نقطه هر چیزی از هر چیزی فاصله‌ی صفر دارد. اگر بتوانی به آن سری بزنی تا چشم کار می‌کند کودکانی را می بینی بدون تنبان و پابرهنه که در افق خاکستری قدم می‌زنند و کرورها کرور آدم نظرت را جلب می کنند که روی دوش هم سوار شده‌اند و رفته‌اند تا آسمان و پیوسته نیز به شمارشان افزوده می شود. این تصویر ها صحنه‌هایی از عالم مُثُل است یا همان عالم ذرات خودمان که در آن همه‌ی اینها و خیلی‌های دیگر بدون زمان و مکان منجمد شده‌اند و انتظار یک انفجار را می‌کشند که از راه برسد و متر گم گشته‌ی ‌شان را به آنها باز گرداند. اینجا همان جایی است که با آنکه هر چیزی بر هر چیزی و حتا بر تو اگر آنجا باشی در انطباق کامل است و باز هم هر قدر به دنبال هر چیزش بدوی به آن نمی‌رسی.

3.
می گویند کیهانِ ما و فاصله هم‌زمان پدید آمده‌اند. پیش از انفجار بزرگ من و شما و خیلی چیزهای دیگر با اجازه‌تان در یک نقطه روی کول هم سوار بوده‌ایم و با روی دادن این انفجار (که معلوم نیست نسبت به چه چیزی بزرگ بوده است) از هم فاصله گرفته‌ایم. از آن تاریخ تا به امروز، هستی ما رو به انبساط گذاشته و این فاصله هم خوشبختانه رو به افزایش است. همه‌‌ی سهمگینی این رویداد به کنار، من از تصور اینکه چه موجودات چندش انگیزی - معلوم نیست برای چه مدت - در همان نقطه منطبق بر من به سر برده‌اند مورمورم می شود و حالت خفگی به‌ام دست می‌دهد.

4.
تا به حال فکر کرده‌اید تکلیف این همه فاصله‌ی ذهنی ای که کودکان شبها از رخت‌خواب تا دست شویی می‌پیمایند و صبح، خیس، در می یابند که یک بند انگشت هم نبوده است چه می‌شود؟ خوب، این هم می‌رود قاطی همه‌ی زورهای بیهوده‌ای که تا کنون زده شده بابت کارهایی که آدم ها نکرده‌اند اما فکر می‌کنند کرده‌اند. چرا؟ چون همه‌ی این کودکان به طور فیزیکی در همان نقطه‌ی کزایی قدم می‌زده‌اند. همه‌ی این مسافت‌های طی شده هم داخل آن نقطه سر جای خودشان هستند و می توان به حساب‌رسی‌شان پرداخت. گفته بودم که تعریف این نقطه به توضیح دلیل خیلی از پدیده‌ها کمک می‌کند.

5.
بله، یک پرسش خوب می‌تواند همین باشد که اعتبار قضیه‌ی حمار آن‌جا چگونه است؟ خوب، در واقع آن‌جا هم هر خری می‌داند که نزدیک‌ترین فاصله بین دو نقطه یک خطِ راست است. چیزی که کسی نمی‌داند این است که این خط راست چه جور چیزی هست. این من را به یاد دنیای خودمان می‌اندازد که هر کسی می‌داند خدای‌اش آفریده است.

6.
تصور من از مرگ چیزی مانند همان نقطه است. به طور بسیار ساده‌ و برابری جویانه‌ای همه‌ی ما دوباره نگاشته می‌شویم به آن نقطه یا چیزی شبیه به آن. البته این را از خودم نمی گویم. هر کسی که وجود مستقل از مکان برای خودش قائل باشد، در واقع یک جورهایی خودش را پرتاب کرده به آن نقطه روی کول بقیه‌ی موجودات لامکان. حس اش هم مثل این است که خودت را بیاندازی جایی که دعوت نیستی و آخر داستان بفهمی که شامی هم در کار نیست.

7.
آن‌جا می‌بینم‌تان.
لینک : http://hezartou.com/article.php?arid=2395&uid=31